OE-CUSSE----Presidente da Repúbica, Francisco Guterres Lu-Olo apresia teb-tebes dezenvolvimetu ne’ebe halao iha RAEOA (Rejiaun Administrativa Espesial Oe-Cusse-Ambeno) tanba rezultadu ne’e bele lori Timor-Leste ba dezenvolvmentu sustentavel. No autor principal ba dezenvolvimentu ida ne’e mak Marí Alkatiri no Kay Rala Xanana Gusmão.

“Atu halo justifikasaun, hau tenke temi mos hahalok V Governu Konstitusional nian, ne’ebe lidera husi Senhor Kay Rala Xanana Gusmao ne’ebe halo buat hotu – hotu atu ita hotu nia mehi ida bele lao ba oin. Dr Mari Alkatiri no irmaun Kay Rala Xanana Gusmao mak rin principal ba ita hotu nia projetu ida,” dehan Prezidente Repúblika Francisco Guterres (Lú-Olo) nia Diskursu iha lansamentu Ponte Noefefan (Oe-Cusse) semana liu ba.

Nia esplika katak Xanana Gusmao ho eis Preimeiru Ministru sai ai rin prinsipal ba dezenvolvimentu tanba sira nain rua tau hamutuk hanoin hodi halo konseitu ida ba dezenvolvimentu Timor-Leste liu-liu iha Oe-Cusse ne’ebe mak oras ne’e lao hela. Lú-olo dehan, modelu dezenvolvimentu ne’ebe iha no ninia implementasaun iha Oe-Cusse loke dalan ba TL atu hametin liu tan TL nia ligasaun ho nasaun vizinho sira hanesan Indonesia no Australia.

“Vida hanorin ita katak inisiativa ne’ebe deit iha pro no kontra. Osan besi ne’ebe deit iha sorin ruan, hau fiar katak Dr. Alkatiri hamutuk ho responsavel sira iha Rejiaun Administrativa Espesial Oe-Cusse-Ambeno sei hatene buka hetan solusaun diak liu ba ita nia maluk sira iha Oe-Cusse,” dehan Lu-Olo. Nia mos afirma katak Projetu ZEESM ne’ebe lao iha Oe-Cusse nudar refensia ba povu dezenvolvimentu seluk ne’ebe sei harii aban bai rua iha Timor laran tomak.

“Ekonomia sosial merkadu nudar politika ne’ebe autoridade sira hili ba area ida ne’e, sei buka hala’o dezenvolvimentu ida ne’ebe global, inkluzivu, inovador, kreativu no sustentavel ne’ebe hare liu ba factor ema,” katak nian. Lu-Olo hateten katak planu no prosesu dezenvolvimentu hotu-hotu konsidera factor refere tanba tuir filozofia foun ne’ebe iha hein katak uma kain hotu-hotu sei kontribui ba hamosu rendimentu.

“Mekanismu sei harii atu uma kain Timoroan ida-idak bele investe mos iha negosiu ruma, sai sosiu ba buat ruma ne’ebe bele fo fundu ba sira, atu sira bele hetan ba bebeik redimentu husi sira nia investimentu rasik, atu sustenta sira nia nesesidade ohin loron nian no aban bai ruan nian,” informa nian. Entertantu iha biban ne’e mos Prezidente RAEO, Mari Alkatiri hateten katak implementasaun projetu ne’ebe lao iha Oe-Cusse nia laran tomak lao tanba hetan apoiu maksimu husi linha ministerial sira took ne’ebe mak iha.

Tan ne’e nia agradese ba Parlamentu Nasional tanba bele aprova lei no 3/2014 hodi establese Zona Espesial Ekonomia Sosial Merkadu. Agradese mos ba eis Prezidente Repúblika, Taur Matan Ruak tanba promulga lei no fo pose ba Prezidente RAEOA. Nia mos agradese ba populasaun Oe-Cusse tomak ne’ebe mak kolabora hamutuk ho Autoridade RAEOA hodi asegura projetu ne’ebe mak implementa iha Oe-Cusse. (BT)