Julio Alfaro
Julio Alfaro

Julio Alfaro
DILI----Asonista Timor-Telecom timoroan Julio Alfaro husu Estadu Timor Leste tenke salva TT hodi labele monu ba kompañia rai liur ka estranjeiru hafoin Portugal Telecom “halai” hodi  fa’an nia asaun ka sahin. Estadu Timor-Leste tenke sosa saham PT nian tanba TT nudar empreza nasional kompara ho operador telekomunikasaun rua seluk.

“Timor Telecom nudar empreza nasional ne’ebe estadu mos  saham iha laran tanba ne’e espera Estadu Timor-Leste tenke sosa  hodi salva seguransa informasaun rai laran tanba kompañia ne’ebe ita loke dalan atu halo sira nia negosiu iha telekomunikasaun iha Timor nee laos kompañia privadu,” dehan Julio Alfaro ba BT iha nia knar fatin Fomentu Sesta –Feira (06/03).

Tuir nia, Telkomsel kompañia estadu Indonezia ninian, Telemor kompania ministeriu defeza Vietnam ninian. Bainhira Estadu Timor-Leste fo tan ba iha empreza estranjeiru ida mak sosa, labele asegura ona informasaun estadu nian. “Telekomunikasaun ba ami sensetivu tebe-tebes tanba halai ba iha informasaun no halai ba iha siguransa estadu ninian importante,” nia fo razaun. Julio dehan telekomunikasaun  TT nudar empreza nasional ne’ebe Estadu Timor mos iha saham 20,59%, no nia rasik hanesan uniku investor timoroan ho saham iha TT 4,49%, ho restu kapitál hosi operadora fahe hosi partsip PT ne’ebe hamutuk TPT (54,01%), empreza ho sede iha Makau Vodetel Operator Holdings (17,86%) no PT Partisipasaun SGPS (3,05%).

Kapitál TPT nian kontrola hosi PT (76%), hosi Fundasaun Harii - Sosiedade ba Dezenvolvimentu Timor-Leste nian (liga ho dioseze Baukau) ne’ebé detén 18% no hosi Fundasaun Oriente (6%). “Saham Protugal Telekom laos mesak Portugal Telekom, hamutuk ho Fundasaun Oriente, Fundasaun Sao Jose (Diosese Baucau)  ne’ebe Portugal Telekon Fundasaun Oriente sira hamutuk halo Telekomunikasaun Publika  de Timor (TPT) antes atu forma Timor Telekom hodi sira halo uluk estatutu sira nia hodi tau TPT  iha asonista nain tolu Portugal Telekom, Fundasaun Oriente, Fundasaun Sao Jose, sira nain tolu hamutuk tiha mai fali hamutuk  ho Estadu Timor Leste ho Vodatel Makau ho ha’u hodi hamutuk hari Timor Telekom,” konta tuir Julio Alfaro.

Eis Prezidente CCITL ne’e afirma katak agora krize nebe akontese iha Portugal, Portugal Telekom fa’an tiha ona sira nia saham tomak  ba iha OI kompania telekomunikasaun Brazil ninian iha fulan Dezembru liuba. Tanba OI Brazil lakohi mai Timor Leste, hodi fa’an tutan fali ba iha kompañia Fiji nian no kompania refere konsege mai ona iha Timor Leste hodi husu prosedimentu hodi aprezenta proposta atu sosa saham Portugal Telekom. Tan ne’e wainhira fa’an tenke husu uluk ba iha  sosio nain 2 ne’ebe hamutuk iha Telekomunikasaun Publiku Timor (TPT) hanesan Fundasaun Oriente no Fundasaun Sao Jose tanba sira halo estatutu ketak laos Portugal Telecom  fa’an saham Timor Telekom maibe faan deit saham Portugal Telekom nian.

“Se nia faan tomak Timor Telekom premeiru nia tenke husu ami hakarak sosa ka lakohi sosa. Komu nia faan deit ninian antes atu to’o ami sira nain rua hamutuk ho Portugal Telekom mak prioridade ne’e duni kuandu Fiji aprezenta tiha proposta hakarak atu sosa tenke fo informasaun ba iha Fundasaun Oriente no mos Sao Jose kona ba proposta ne’ebe mak iha hakarak sosa ka lakohi. Se sao Jose hakarak atu sosa nudar prerioridade uluk tenke fo folin hanesan ho proposta ne’ebe kompana Fiji aprezenta inklui Sao Jose labele fo menus e labele fo liu tanba bazea tuir proposta ne’ebe mak kompania Fiji fo,” dehan nia.

Tan nee husi proposta ne’ebe kompana FiJi fo, Fundasaun Oriente no Sao Jose la iha kbiit atu hola hodi halo sosio sira iha Timor Telekom halo aprosimasaun  ba iha sosio boot segundu iha TT mak Estadu TL. Tan ne’e Julio Alfaro espera Estadu Timor Leste bele sosa hodi salva siguransa informasaun no mos siguransa estadu nian tanba funsionariu Timor Telekom nebe servisu iha TT hamutuk 400  la inklui sira ne’ebe servisu iha liur ba iha Timor Telekom. “Ami hakbesik ba iha estadu nudar asosista segundu ne’ebe bot liu iha Timor Telekom mak estadu no ami dehan ba estadu katak primeiru kompania Timor Telekom nudar kompania nasional empreza funsionariu Timoroan lebih dari 400 orang la inklui sira ne’ebe mak iha liur servisu ba iha Timor Telekom,” nia hatete.

Nia dehan wainhira Timor Leste intrega  seguransa informasaun  TL nian ba iha kompania estadu rai seluk hodi kaer, siguransa estadu nian rasik sei laiha. Julio mos hatete katak wainhira estadu investe ho osan boot maibe importante mak  siguransa nasaun nian, kria kampu servisu ba iha Timoroan sira no mos sei fo retornu  ba iha estadu rasik.

“Problema mak ne’e foun foun estadu koloka problema uituan ba iha ida ne’e katak ida ne’e bele signifika katak investimentu ho osan boot maibe ami halo aprosimasaun ho estadu katak investimentu bele ho osan boot maibe importante liu  siguransa nasaun, kampu servisu ba iha timoroan sira neebe durante nee sira nia distinu ba iha Timor Telekom no importante liu tan osan ne’ebe mak estadu hasai atu sosa sei fila fali ho retornu,” katak Julio. Nia sujere wainhira estadu lakohi husik telekomunikasaun ida ne’e monu fali ba iha kompania seluk nia liman estadu mos tenke komesa ona book an hodi sosa sahin Portugal Telekom ninian. (BT)