DÍLI----Relasiona VIII Governu atu Implementa Politika Desentralizasaun iha nivel Administrativamente nomos poder lokal ba iha Munisipal sira hotu, Consellu Nasional Juventude Timor-Leste (CNJTL), servisu hamutuk ho (United Nation Development Programme (UNDP) hodi sosializa informasaun ba juventude Akademika Sira.

Prezidente CNJTL Maria Dadi Soares hatete Objetivu Sosializasaun politika desentralizasaun ne’e CNJTL servisu hamutuk ho UNDP, oinsa mak atu sosializa informasaun ba Politika Desentralizasaun Administrativamente nomos poder lokal ba maluk joven sira.

Iha artigu 5 Konstituisaun Republika Demokratika Timor-Leste hakerek kona-ba desentralizasaun no nomos liga ba poder lokal ho artigu 72 maibe seidauk hatene klean informasaun kona-ba vantagem, desvantagen ho lala’ok poder lokal ne’e la’o halo nusa? tanba hanoin artigu barak koalia ona resulusaun sira mos koalia ona maibe ho informasaun ne’e seidauk klean ba to’o iha nivel baziku liliu ba kamada juventude sira.

“Hau hanoin komunidade em jeral mos barak ke hetan ona maibe informasaun ida ne’e hau hanoin seidauk hotu para maioria rona atu oinsa partilla liliu simpatia kurtivu no iha kompetisaun foti desizaun ne’e rasik iha prosesu dezenvolvimentu hosi partisipasaun juventude (Feto-Mane) sira nia tanba ne’e mak ohin halo sosialuizasaun ida ne’e hodi partilla informasaun ne’e ba akademika sira hodi hakle’an liutan informasaun ne’e ba iha komunidade hotu-hotu,” hatete Presidente CNJTL Maria Dadi Soares Ba jornalista sira iha salaun UNDIL Depois de Abertura Konferensia, Kinta-Feira (05/09).

Nia dehan, klaru katak sei karik vontade hosi Governu VIII nian atu implementa politika desentralizasaun iha ona autoridade no liga liu ba kompetensia autoridade munisipal nian i liga liu preparasaun ba iha eleisaun kamara munispiu (munisipal) nian entaun hosi kamada joven ka la’os joven deit maibe aprezentasaun hosi mos feto, sosiedade sivil, Igreja rasik nomos ho rekursu sira ne’ebe mak iha munisipiu rasik liliu ba rekursu iha maibe ita koalia de entermus kualidade entaun tenke prepara, tenke prepara ida-idak hosi munisipiu tenke ho nia rekursu atu hare katak sei wainhira desentraliza poder ne’e ba ona munisipiu.

“Agora implementasaun politika desentralizasaun ne’e ba ona munispiu ne’e ba oinsá? sektoral ka ba hotu kedas ka hanesan ita koalia desentraliza iha setor saida? importante mak oinsa ita prepara aan, prepara aan atu simu politika desentralizasaun ne’e,” katak nia. Nia dehan, atu simu politika implementasaun desentralizasaun ida ne’e entermus de desizaun tanba ita hatene katak iha vantagen ne’e lubuk ida.

“Vantajen ida ita haree katak problema ne’ebe mak aldeia hasoru bairo, hasoru suku, hasoru postu, hasoru munisipiu ne’e birokrasia sira ne’e la-lambat ida, ne’e ita hola desizaun ita bele rezolve rasik problema katak presidente ida iha ninia autoridade, iha nia influensia, iha nia kompetensia rasik atu hola desizaun lalais para bele atua ka solusiona problema ne’ebe mak afeta, Nune’e Problema ne’ebe mak afeita mak liga ho problema Bémos, liga ho problema estrada, liga ho problema eletrisidade, liga ho problema liliu ba edukasaun, ida ne’e mak atu atua buat sira ne’e,” dehan nia.

“Ami halo sosializasaun ba loron ohin ne’e ami konvida na’in hosi Universidade Dili rasik hodi hato’o intervensaun, UNDP rasik, reprezentante governu nian liu hosi Diretor Nasional Politika Desentralizasaun hosi estatal nian rasik, Reprezenta Presidente Munisipal Dili, Postu Administrativa Vera Crus, nomos CCI-TL no iha mos hosi parte sosiadade sivil.

Nia Afirma katak “hosi parte hirak ne’e atu oinsa fahe sira nia prespektivamente ba politika desentralizasaun ne’e hodi nune’e juventude sira feto ka mane bele hola desizaun ba programa politika VIII Governu nian ida ne’e liliu hosi rekursu umanu iha nivel munisipal sira hotu bele kompete,” katak nia. Nia dehan sosializasaun ne’e loron ida deit maibe ba oin loron ida hare lato’o maibe sei akompana ho medsos, no media rasik.

“Tanba ne’e mak hau nia esperansa mak ida ne’e klaru katak situasaun balun joven infrenta hela entre mutin ho metan, metan katak joven barak moris iha risku nia laran, joven barak iha ona abilidade maibe laiha oprtunidade atu pratika sira nia abilidade ne’ebe mak iha naton, no joven balun hare katak kontinua lakon esperansa, I lakon esperansa tanba espasu ita hare barak dezempregu barak liutan, monu ona iha situasaun ne’ebe mak realidade katak risku ba sira nia vida.

Barak mos sente katak ladun importansia iha familia, iha sosiedade tanba barak lakon esperitu de hadomi timor nia patriotizmu, nasionalizmu, entaun situasaun ida ne’e ita hare katak lafo partisipasaun joven nian iha politika demokrasia iha rai doben TL mezmu joven barak iha progersu ne’ebe mak bo’ot maibe seidauk iha informasaun ne’ebe mak kle’an ba sira,” informa Presidente CNJTL. (BT)